Local News

စစ်ခေါင်းဆောင်၏ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် အစီအစဉ်ကို အမေရိကန် ပယ်ချ

မြန်မာဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ်ကို ခန့်အပ်ရန် အာဆီယံကိုတိုက်တွန်းလိုက်စဉ်တွင် အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုသည် နှစ်နှစ်အတွင်း ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးမည်ဟု ပြောသည်မှာ အချိန်ဆွဲနေခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်တွန်နီ ဘလင်ကန် (Antony Blinken) က ဩဂုတ် ၂ ရက်တွင်ပြောလိုက်သည်။

ဘလင်ကန်သည် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများပါဝင်သည့် ရက်သတ္တပတ်ကြာ စည်းဝေးပွဲများကို ရုပ်သံမှတဆင့် ပါဝင်တက်ရောက်နေပြီး အရှေ့တောင် အာရှဒေသသည် သမ္မတ ဘိုင်ဒင် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၏ အမေရိကန် နှင့် တရုတ်အကြား ယှဉ်ပြိုင်ရာ နောက်ဆုံးမျက်နှာစာတစ်ခုဖြစ်လာနေသည်။

ယခုကဲ့သို့ အာဆီယံထိပ်တန်းအဆင့်အရာရှိများ၏ဆွေးနွေးပွဲမတိုင်ခင်တွင် မြန်မာအာဏာ သိမ်းစစ်အုပ်စုခေါင်းဆောင်က ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပ ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အရပ်သား အစိုးရကိုဖြုတ်ချပြီးနောက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အရေးပေါ်ကာလကိုလည်း ၂၀၂၃၊ ဩဂုတ်ထိ တိုးလိုက်ကြောင်းကြေငြာခဲ့သည်။

“မြန်မာအာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်က သူရဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် အချိန်ကို ဆွဲလိုတာကြောင့် အခုလိုကြေညာတယ်ဆိုတာ ရှင်းနေပါတယ်။ ဒါက အာဆီယံရဲ့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ဖို့ တောင်းဆိုရာ ရောက်ပါတယ်။ အာဆီယံအနေနဲ့ မြန်မာ့အရေးကို အာရုံစိုက်ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင်နဲ့ သဘောတူရယူထားတဲ့ သဘောတူညီချက် ၅ ရပ်ကို အတည်ပြုအသက်သွင်းရပါမယ် “ဟု အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးက ဆိုခဲ့သည်။

“စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ ကြေညာချက်က ကျွန်တော်တို့ကို လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ် ခေါ်သွားနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ကုလ နဲ့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေရဲ့ တောင်းဆိုချက်တွေဖြစ်တဲ့ မြန်မာမှာ ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးကို ပြန်လည် ဖေါ်ဆောင်ပေးဖို့၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသမားများအားလုံးကို လွှတ်ပေးဖို့၊

အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းမှုတွေကို ရပ်တန့်ပေးဖို့ဆိုတာတွေနဲ့ သူ့ကြေညာချက်က တခြားစီဖြစ်နေပါတယ်” ဟု ကုလ ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် စတီဖင် ဒူဂျာရစ် (Stephane Dujarric) ကလည်း ဆိုခဲ့သည်။

အာဏာသိမ်းပြီး ၆ လကြာကာလကို ၎င်းက “မြန်မာ၏ ပြိုကွဲလုမတက် မရေမရာ” ကာလများဟု ဆိုခဲ့ပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါဘေးကြောင့် အခြေအနေများမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာကာ “ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်မှုကို ခြိမ်းခြောက်နေတယ်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။

“အီလေးဆွဲနေတဲ့ ဒီဘေးအကျပ်အတည်းကြောင့် မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး နဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကို တိုက်ခိုက်မှုအပါအဝင် လူသားခြင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေပေးမှုအပေါ်ကိုပါ ထိခိုက်မှုတွေရှိ နေပါတယ်။

ဒါက တကယ်တော့လည်း မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့အခြေခံအခွင့်အရေးဖြစ်တဲ့ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဖေါ်ပြခွင့် နဲ့ သူတို့ကိုယ် ကိုယ်စားပြုတဲ့အစိုးရတစ်ရပ်ကို ရွေးချယ်ခွင့်တွေကို ထိခိုက်စေခဲ့တာပါ။ ကျွန်တော်တို့ ကတော့ တစ်စည်း တစ်လုံးတည်းဖြစ်သော နိုင်ငံတကာတုန့်ပြန်မှုတွေကို ထိပ်တန်းမှာထားပြီး ဆောင်ရွက်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

———————-

ျမန္မာဆိုင္ရာအထူးကိုယ္စားလွယ္ကို ခန႔္အပ္ရန္ အာဆီယံကိုတိုက္တြန္းလိုက္စဥ္တြင္ အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုသည္ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပးမည္ဟု ေျပာသည္မွာ အခ်ိန္ဆြဲေနျခင္းသာျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး အန္တြန္နီ ဘလင္ကန္ (Antony Blinken) က ဩဂုတ္ ၂ ရက္တြင္ေျပာလိုက္သည္။

ဘလင္ကန္သည္ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ားပါဝင္သည့္ ရက္သတၱပတ္ၾကာ စည္းေဝးပြဲမ်ားကို ႐ုပ္သံမွတဆင့္ ပါဝင္တက္ေရာက္ေနၿပီး အေရွ႕ေတာင္ အာရွေဒသသည္ သမၼတ ဘိုင္ဒင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕၏ အေမရိကန္ ႏွင့္ တ႐ုတ္အၾကား ယွဥ္ၿပိဳင္ရာ ေနာက္ဆုံးမ်က္ႏွာစာတစ္ခုျဖစ္လာေနသည္။

ယခုကဲ့သို႔ အာဆီယံထိပ္တန္းအဆင့္အရာရွိမ်ား၏ေဆြးေႏြးပြဲမတိုင္ခင္တြင္ ျမန္မာအာဏာ သိမ္းစစ္အုပ္စုေခါင္းေဆာင္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပ ေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ေဖေဖၚဝါရီ ၁ ရက္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အရပ္သား အစိုးရကိုျဖဳတ္ခ်ၿပီးေနာက္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ အေရးေပၚကာလကိုလည္း ၂၀၂၃၊ ဩဂုတ္ထိ တိုးလိုက္ေၾကာင္းေၾကျငာခဲ့သည္။

“ျမန္မာအာဏာသိမ္းစစ္ေခါင္းေဆာင္က သူရဲ႕ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားအတြက္ အခ်ိန္ကို ဆြဲလိုတာေၾကာင့္ အခုလိုေၾကညာတယ္ဆိုတာ ရွင္းေနပါတယ္။ ဒါက အာဆီယံရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြကို အရွိန္ျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ေတာင္းဆိုရာ ေရာက္ပါတယ္။ အာဆီယံအေနနဲ႔ ျမန္မာ့အေရးကို အာ႐ုံစိုက္ၿပီး စစ္ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ သေဘာတူရယူထားတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ ၅ ရပ္ကို အတည္ျပဳအသက္သြင္းရပါမယ္ “ဟု အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ အႀကီးတန္းအရာရွိတစ္ဦးက ဆိုခဲ့သည္။

“စစ္ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္က ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ ေခၚသြားေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကုလ နဲ႔ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ ျမန္မာမွာ ဒီမိုကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ျပန္လည္ ေဖၚေဆာင္ေပးဖို႔၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသမားမ်ားအားလုံးကို လႊတ္ေပးဖို႔၊

အၾကမ္းဖက္ၿဖိဳခြင္းမႈေတြကို ရပ္တန႔္ေပးဖို႔ဆိုတာေတြနဲ႔ သူ႔ေၾကညာခ်က္က တျခားစီျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု ကုလ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ စတီဖင္ ဒူဂ်ာရစ္ (Stephane Dujarric) ကလည္း ဆိုခဲ့သည္။

အာဏာသိမ္းၿပီး ၆ လၾကာကာလကို ၎က “ျမန္မာ၏ ၿပိဳကြဲလုမတက္ မေရမရာ” ကာလမ်ားဟု ဆိုခဲ့ၿပီး ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါေဘးေၾကာင့္ အေျခအေနမ်ားမွာ ပိုမိုဆိုး႐ြားလာကာ “ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္မႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္” ဟု ဆိုခဲ့သည္။

“အီေလးဆြဲေနတဲ့ ဒီေဘးအက်ပ္အတည္းေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး နဲ႔ ကိုဗစ္-၁၉ ေရာဂါကို တိုက္ခိုက္မႈအပါအဝင္ လူသားျခင္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အကူအညီေတြေပးမႈအေပၚကိုပါ ထိခိုက္မႈေတြရွိ ေနပါတယ္။

ဒါက တကယ္ေတာ့လည္း ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕အေျခခံအခြင့္အေရးျဖစ္တဲ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ေဖၚျပခြင့္ နဲ႔ သူတို႔ကိုယ္ ကိုယ္စားျပဳတဲ့အစိုးရတစ္ရပ္ကို ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ေတြကို ထိခိုက္ေစခဲ့တာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကေတာ့ တစ္စည္း တစ္လုံးတည္းျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံတကာတုန႔္ျပန္မႈေတြကို ထိပ္တန္းမွာထားၿပီး ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္” ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။